Van alle maatregelen die je kunt nemen, is een goed back-up- en herstelbeleid misschien wel de allerbelangrijkste. Waarom? Omdat we weten dat hacks er zijn, en zullen blijven. Ransomware, menselijke fouten of technische storingen – je kunt er niet volledig tegen wapenen. De echte vraag is: hoe snel kun je weer opstaan als het misgaat?
Het antwoord ligt in een robuuste back-up- en herstelstrategie.
Begin bij de vraag: hoeveel dataverlies accepteer je?
Een back-upstrategie start niet met techniek, maar met een businessvraag: hoeveel dataverlies kan jouw organisatie verdragen?
- 0 verlies: je moet real-time replicatie of journaling inzetten.
- 1 dag verlies: dagelijkse back-up volstaat.
- 1 week verlies: wekelijkse back-up kan acceptabel zijn (maar zelden verstandig).
Dit heet de Recovery Point Objective (RPO). Hoe lager je RPO, hoe vaker en geavanceerder je moet back-uppen.
Daarnaast moet je ook bepalen hoe snel je weer operationeel wilt zijn (Recovery Time Objective, RTO). Dit bepaalt hoe je herstelprocedures eruitzien.
Hackers gaan eerst op zoek naar back-ups
Bij ransomware-aanvallen is één van de eerste acties van een hacker: het zoeken en versleutelen of verwijderen van back-ups. Zo word je maximaal afhankelijk en sta je onder druk om losgeld te betalen.
Daarom is het cruciaal om back-ups te beveiligen alsof het je kroonjuwelen zijn:
- Air-gapped of offline back-ups.
- Immutable storage die niet kan worden overschreven.
- MFA en versleuteling voor toegang tot back-ups.
Zonder die voorzorgsmaatregelen zijn je back-ups bij een aanval vaak nutteloos.
Waar en hoe back-up je?
Een back-up is alleen veilig als deze zelf niet geraakt kan worden. Best practices zijn:
- Meerdere locaties: bewaar back-ups op verschillende fysieke en digitale plekken.
- Air-gapped: zorg voor een back-up die losstaat van je netwerk.
- Immutable: gebruik opslag die niet kan worden gewijzigd.
- Versleuteling en MFA: voorkom ongeoorloofde toegang.
Vergeet SaaS en OT niet
Veel organisaties richten back-ups goed in voor hun eigen servers en data, maar vergeten twee belangrijke onderdelen:
- SaaS-oplossingen (bijv. Microsoft 365, Salesforce, Google Workspace): data in de cloud wordt vaak niet standaard door de leverancier geback-upt zoals je denkt. Controleer altijd wie verantwoordelijk is voor back-up en herstel.
- Operationele technologie (OT): denk aan klimaatcomputers, sorteermachines, verpakkingslijnen. Hier is vaak onduidelijk wie de back-ups maakt: de OT-leverancier of het IT-bedrijf. Dit moet expliciet in de afspraken staan, anders ontdek je pas bij een incident dat niemand verantwoordelijk is.
Een goede back-upstrategie kijkt dus naar alle kritieke data en systemen, inclusief SaaS en OT.
Controleer of back-ups gelukt zijn
Een back-up die mislukt is, heb je pas door als je hem nodig hebt – en dan ben je te laat. Daarom:
- Iedere back-up moet automatisch gecontroleerd worden.
- Bij een mislukte back-up moet er een directe melding naar de verantwoordelijke.
- Houd logboeken bij waarin elke back-up en de status vastligt.
Hersteltests: de echte graadmeter
Een back-up die niet getest is, is in feite géén back-up. Pas bij een hersteltest weet je zeker dat de bestanden bruikbaar zijn.
- Test minimaal twee keer per jaar of je data daadwerkelijk terug te zetten is.
- Test zowel kleine bestanden als volledige systemen of servers.
- Documenteer elke test (datum, resultaat, wie getest heeft).
Fallback-scenario’s
Een goede strategie gaat verder dan bestanden terugzetten. Denk ook aan:
- Alternatieve werkplekken of systemen: hoe werk je door als je primaire IT plat ligt?
- Communicatie: hoe informeer je klanten en medewerkers tijdens herstel?
- Prioriteiten: welke systemen moeten als eerste weer online komen?
Hoe TT3P organisaties helpt
Het opzetten van een goed back-up- en herstelbeleid vraagt kennis van zowel techniek als processen. Veel organisaties hebben moeite om dit structureel te organiseren en actueel te houden. TT3P ondersteunt hierbij met onze Remote Security Office (RSO) en Flexible Security Officer-diensten.
Onze specialisten helpen bij:
- Het bepalen van RPO en RTO op basis van jouw bedrijfsprocessen.
- Het ontwerpen van een back-upstrategie die rekening houdt met SaaS, OT en kritieke bedrijfsdata.
- Het implementeren van controles en notificaties om back-ups continu te bewaken.
- Het organiseren en documenteren van hersteltests, zodat je altijd kunt aantonen dat je voorbereid bent.
Met onze RSO- en Flexible Security Officer-diensten kun je dit proces (gedeeltelijk) outsourcen. Daarmee beschik je over ervaren expertise, zonder dat je intern alle capaciteit hoeft vrij te maken, en weet je zeker dat je beleid niet alleen op papier staat maar ook in de praktijk werkt.
Tot slot
Een effectief back-up- en herstelbeleid begint bij de vraag hoeveel dataverlies je accepteert, en eindigt bij aantoonbare tests van herstel. Het is de basis van je digitale weerbaarheid en moet gezien worden als je ultieme vangnet.
Wil je dit niet alleen doen? Bekijk dan onze Remote Security Officer-dienst en ontdek hoe TT3P jouw organisatie kan helpen bij het opzetten en uitvoeren van een robuuste back-up- en herstelstrategie.
